Extreem veel processierupsen dit jaar

De eikenprocessierupsen verkeren in een goede conditie. Dit jaar zijn relatief grote aantallen van de gevreesde eikenprocessierupsen te verwachten die dit jaar rond 20 mei brandharen krijgen. De brandhaartjes kunnen zorgen voor ademnood, ontstoken ogen, jeukbulten en zelfs koorts en longontsteking.

1280px-Thaumatopoeia.processionea.caterpillar

 

Kenmerken

De vlinder heet eikenprocessierupsvlinder.  De eitjes van de rups komen uit in het voorjaar, zodra de eerste jonge eikenbladeren tevoorschijn komen. In Nederland ontwikkelt de rups zich af en toe in zulke grote aantallen dat van een plaag gesproken kan worden. De processierups zit vooral aan de zonnige zuidkant van de eikenstammen in eikenlanen. De nesten bestaan uit een dicht spinsel van vervellingshuidjes, met (brand)haren en uitwerpselen.

Thaumetopoea_processionea_01

Verspreiding

Sinds 2010 komt de rups in vrijwel geheel Nederland voor in zomereiken langs lanen in steden en dorpen, erfbeplantingen op campings en landgoederen in bosrijke omgevingen. In bosgebieden komt de rups ook wel voor, maar daar leven ook zijn natuurlijke vijanden waardoor het aantal rupsen nooit erg groot wordt. In de bossen is er dan ook nauwelijks iets van de rupsen merkbaar.

640px-Bestrijdingeikenprocessierups01

De rupsen verplaatsen zich ’s nachts, op zoek naar voedsel, waarbij ze in lange stroken achterelkaar kruipen, vandaar de naam processierups. Overdag gaan de rupsen terug naar hun nest. Ze eten eikenbladeren, met als zichtbaar gevolg kaalgevreten eikenbomen. Droge winters en droge, warme zomers zijn gunstig voor de ontwikkeling van de rups.

1280px-Thaumetopoea_processionea,_closeup

Brandharen

De brandharen van de rups vormen voor de mens een gevaar voor de gezondheid. De haren zijn 0,2 tot 0,3 millimeter lang. Elke rups heeft er honderdduizenden tot een miljoen van. Het zijn pijlvormige haren, die bij een bedreiging worden afgeschoten. De haren kunnen dan makkelijk de huid, de ogen en de luchtwegen binnendringen en veroorzaken dan huduitslag, zwellingen, rode ogen en jeuk.

800px-Oak_processionary_rash

Ook zonder aanraken overlast

De rupsen hoeven niet te worden aangeraakt om in contact te komen met de brandharen. De haartjes verspreiden zich namelijk met de wind, vanaf ongeveer half mei tot eind juni. Ook na het vertrek van de rupsen zijn er haren aanwezig in de nesten. Jaren later kunnen deze nesten bij aanraking nog overlast veroorzaken. Ook dieren, met name honden, kunnen last hebben van de brandharen van de rups.

320px-Thaumetopoea_processionea_2_meyers_1888_v16_p352

Levenscyclus

De eitjes komen in april of mei uit, tegelijk met de eerste bladeren van de plant waar de rups van leeft, de eik. De rupsen zijn dan oranjeachtig. Deze kleur verandert in grijsgrauw met lichtgekleurde zijden. Na de derde vervelling krijgen de rupsen de gevaarlijke donkere brandharen op de rug. De rupsen zijn tot 3,5 cm lang. Ze vervellen zes of zeven keer voordat ze een onopvallende nachtvlinder worden. Begin september zetten de vrouwtjesvlinders hun eitjes af in de toppen van eikenbomen en dan begint het hele verhaal opnieuw.

Thaumetopoea_processionea01 kijk hier naar een school-tv video over de processierups

Reacties